مشخصات پژوهش


عنوان پژوهش: جستاری بر تبیین دیدگاههای منطقه گرایی و سیر تحول آنها در معماری معاصر

نوع پژوهش: مقاله چاپ‌‌شده

کلیدواژه‌ها: نظریه منطقه گرایی، مکان، منطقه گرایی انتقادی، منطقه گرایی تعاملی، معماری معاصر

پژوهشگران: قادر بایزیدی، ایرج اعتصام، فرح حبیب، مصطفی مختاباد امرئی

چکیده


منطقه‌گرايي، ديدگاهي تحليلي و انتقادي است كه با تأکید بر حفظ ويژگي‌ها و خصوصيات خاص مكان، برای هویت خاص منطقه در مقابل خصوصیات عام جهانی اولویت قائل است. مقاله حاضر در پی آن است که از رهگذر بررسی پیشینه و سیر تحول نظریه منطقه‌گرایی در معماری از طریق تحلیل دیدگاه صاحب‌نظران و مصادیق به تبیین رویکردهای غالب در این حوزه همت گمارد. روش تحقیق در این نوشتار بر مبنای روش کیفی و تحلیلی– تفسیری است و از شیوه اسنادی استفاده شده است. نتایج مطالعات حاکی از آن است که نظریه منطقه‌گرایی از رویکردهای بومی‌گرایانه و تأکید بر برداشت‌های کالبدی و مباحث سبکی، شکلی و زیبایی شناسی منطقه، به سمت رویکردهای نوین و توجه به مباحث اجتماعی، فرهنگی، زیست‌بوم و ارتباطات انسانی تغییر رویه داده، در پی تعدیل اندیشه‌های تعصب‌گرایانه و محدودیت‌زای پیشین و تقویت نگرش تعاملی و استفاده از مزایای جهانی است. تأکید بر مشارکت مردم و طراحي با تمركز بر نيازها و قابلیت محلي در راستای تحقق توسعه پایدار، روش پائين به بالا در طراحي به جای روش متمرکز از بالا به پایین، توجه به نیازهای واقعی انسان و ارزش‌های فرهنگی، اجتماعی و هنجاری در راستای مقاومت در برابر یکسانی محیط مصنوع، تقویت حس مکان، حفاظت خلاق به جای نگاه رجعت‌گرا، منطقه‌گرایی انتقادی و منطقه‌گرایی تعاملی از راهبردها و گفتمان‌های غالب منطقه‌گرایی در قالب رویکردهای کالبدی، بوم شناختی و معنایی به شمار می‌روند.